Kinh nghiệm tận dụng ưu đãi của Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a trong Hiệp định AANZFTA để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang Úc và Niu Di Lân

Lan Anh
13/02/2018 09:28
0

Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a là bốn nước ASEAN có chính sách về FTA, tham gia vào nhiều FTA song phương và đa phương, có kinh nghiệm tận dụng ưu đãi từ các FTA nói chung, AANZFTA nói riêng

Newsvietuc-Một số FTA đầu mà bốn nước này tham gia, họ chưa có kinh nghiệm và điều kiện để được hưởng ưu đãi còn thiếu nên hiệu quả tận dụng ưu đãi từ các FTA này thấp. Từ những thất bại đó, bốn nước ASEAN đã rút kinh nghiệm và chuẩn bị tốt những điều kiện để được hưởng ưu đãi từ FTA (Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa để hàng xuất khẩu đáp ứng quy tắc xuất xứ; Xây dựng tiêu chuẩn cho hàng hóa, hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế để hàng hóa đáp ứng được yêu cầu về SPS, TBT; Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và hàng hóa thông qua các chương trình hỗ trợ của chính phủ; Thông tin rộng rãi và nhanh chóng đến các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp nội dụng FTA, những ưu đãi, lợi ích mà FTA mang lại, điều kiện để được hưởng ưu đãi; Cải cách hành chính để đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí, rút ngắn thời gian xin cấp C/O và thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu…). Chính vì vậy, những FTA sau này mà bốn nước tham gia, họ đã tận dụng rất hiệu quả những ưu đãi để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang thị trường các nước đối tác tham gia. AANZFTA là hiệp định thương mại tự do mà ba nước ký gần đây nên họ có nhiều kinh nghiệm thành công trong tận dụng ưu đãi từ Hiệp định để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang Úc và Niu Di Lân – hai đối tác quan trọng của các nước ASEAN.

Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a đã tận dụng hiệu quả những ưu đãi phi thuế quan theo AANZFTA để thu hút đầu tư của Úc và Niu Di Lân vào ngành công nghiệp chế biến chế tạo, nâng cao năng lực về SPS, TBT, sở hữu trí tuệ nhằm tận dụng tốt ưu đãi thuế quan trong Hiệp định. Mức tận dụng ưu đãi của Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a từ Hiệp định AANZFTA trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Úc và Niu Di Lân bình quân giai đoạn 2010-2014 là 33,84%/năm, 32,34% /năm, 35,11%/năm và 25,08%/năm. Để đạt được kết quả nêu trên, bốn nước đã rất nỗ lực từ khâu chuẩn bị đàm phán, đàm phán, ký kết và thực thi Hiệp định.

Chuẩn bị đàm phán

Các cơ quan chức năng chính phủ của Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a tiến hành nghiên cứu tiền khả thi về Hiệp định AANZFTA, những lợi ích mà Hiệp định có thể mang lại cho hàng hóa, doanh nghiệp và nền kinh tế, những thách thức của việc thực thi Hiệp định, có tham khảo ý kiến của các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Sau đó đưa ra quyết định có nên tham gia hay không. Khi đã quyết định tham gia, các cơ quan chức năng đưa ra các phương án đàm phán, có tham vấn các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp để có những phương án đàm phán hợp lý, hiệu quả nhằm bảo vệ tối đa các quyền và lợi ích của cộng đồng doanh nghiệp nói riêng, của nền kinh tế cũng như xã hội nói chung.

 Đàm phán

Các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a được tham gia vào quá trình đàm phán Hiệp định AANZFTA. Mọi thông tin về tiến trình đàm phán, nội dung dự kiến của Hiệp định, những tác động tiềm tàng của Hiệp định đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đều được các cơ quan chức năng thông báo cho các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp thông qua việc đăng tải trên các website, các cuộc hội thảo. Qua đó, doanh nghiệp và hiệp hội chủ động hơn trong việc tiếp cận thông tin và góp ý thường xuyên cho ban đàm phán để đạt được những thỏa thuận có lợi, phù hợp nhất đối với từng ngành hàng cụ thể. Việc được tham gia ngay từ đầu quá trình đàm phán giúp cho doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tiếp cận thông tin và có kế hoạch, chiến lược lâu dài trong hoạt động sản xuất, kinh doanh xuất khẩu [56; 57; 58]. Những phản hồi tích cực từ phía các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp đối với Chính phủ trong quá trình đàm phán giúp cho Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a có thể thu được những lợi ích tốt nhất khi tham gia Hiệp định.

>>>Xem thêm: Việt Nam có thể xuất khẩu quả nhãn sang Úc từ năm 2019

Sau khi ký kết AANZFTA và Hiệp định có giá trị hiệu lực

Ngay sau khi ký kết Hiệp định AANZFTA, chính phủ phân công công việc cụ thể cho các bộ, ngành chức năng thực thi Hiệp định. Bộ Thương mại Thái Lan (Ministry of Commerce – MOC)/Bộ Thương mại Quốc tế và Công nghiệp Ma-lai-xi-a (Ministry of International Trade and Industry – MITI)/Bộ Thương mại và Công nghiệp Xin-ga-po (Ministry of Trade and Industry – MTI)/Bộ Thương mại In-đô-nê-xi-a (Ministry of Trade Republic of Indonesia) được phân công theo dõi, giám sát việc thực thi Hiệp định, phối hợp với các bộ, ngành khác để thực hiện. Các cơ quan chức năng được phân công đã tiến hành: (1) Xây dựng chương trình/kế hoạch hành động để khai thác những lợi ích mà Hiệp định mang lại; (2) Tiếp tục triển khai nhanh và hiệu quả các việc cần làm liên quan đến việc thực thi Hiệp định (ban hành các văn bản thực thi; phổ biến nội dung Hiệp định cho các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, chỉ rõ những ưu đãi mà hàng Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a được hưởng khi xuất khẩu sang Úc và Niu Di Lân, lộ trình giảm thuế của hai nước này, yêu cầu về quy tắc xuất xứ, SPS, TBT…; hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tận dụng ưu đãi); (3) Chỉ đạo các cơ quan thương vụ ở nước ngoài nắm tình hình điều chỉnh về chính sách của Úc, Niu Di Lân và phản ánh kịp thời về MOC/MITI/MTI để có hướng xử lý, liên hệ với các cơ quan hữu quan, các hiệp hội ngành hàng và các doanh nghiệp trực tiếp có các biện pháp xử lý; (4) Tiến hành các thủ tục trong nước và ngoài nước để ký kết Nghị định thư sửa đổi Hiệp định AANZFTA như chuyển đổi biểu thuế từ AHTN2007 (ASEAN Harmonised Tariff Nomenclature 2007 – Danh mục thuế hài hòa ASEAN năm 2007) sang AHTN2012, ban hành văn bản thực thi.

Những thông tin về quá trình đàm phán, ký kết, nội dung Hiệp định AANZFTA, cam kết giảm thuế của các đối tác, yêu cầu về chứng nhận xuất xứ, SPS, TBT, các phụ lục của Hiệp định, các lợi ích mà Hiệp định mang lại… đều được đăng tải rất chi tiết trên website www.moc.gov.th/ www.miti.gov.my/www.fta.gov.sg/www.kemendag.go.id/ nhằm giúp cho các doanh nghiệp Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/ In-đô-nê-xi-a hiểu và có thể tận dụng tốt nhất những ưu đãi trong Hiệp định để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang Úc và Niu Di Lân.

Trong quá trình thực thi Hiệp định AANZFTA, Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a tiếp tục đàm phán ở cấp chính phủ để mở cửa thị trường Úc và Niu Di Lân hơn nữa cho hàng xuất khẩu; MOC/MITI/MTI/MTRI, Phòng Thương mại Thái Lan (Office of Commerce Afairs – OCA)/Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc tế Ma-lai-xi-a (Malaysian International Chamber of Commerce and Industry – MICCI)/Phòng Thương mại Quốc tế Xin-ga-po (Singapore International Chamber of Commerce – SICC)/Phòng Thương mại và Công nghiệp In-đô-nê-xi-a (Indonesia Chamber of Commerce and Industry – ICCI) phối hợp với các hiệp hội ngành hàng tổ chức các hội thảo đánh giá về việc triển khai Hiệp định. Thông qua hội thảo, các cơ quan chức năng lắng nghe những khó khăn, vướng mắc mà các doanh nghiệp gặp phải trong việc tận dụng ưu đãi, thông tin đến cộng đồng doanh nghiệp những tình hình mới về thực thi Hiệp định, giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn và đưa ra các phương án hỗ trợ cần thiết giúp doanh nghiệp khai thác tối đa các lợi ích và tận dụng hiệu quả những ưu đãi từ Hiệp định.

Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a đã thực hiện công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu và áp dụng chính sách tự do hóa thương mại. Để đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, ngoài việc gia nhập WTO, ba nước còn tham gia vào các FTA. Để đáp ứng được yêu cầu về SPS, TBT của các tổ chức này, ba nước xây dựng một hệ thống các cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm và cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn từ trung ương tới địa phương, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cho hàng hóa, hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế. Giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm của các cơ quan, tổ chức có uy tín của Thái Lan/Ma-lai-xi-a/Xin-ga-po/In-đô-nê-xi-a được các nước nhập khẩu chấp nhận. Các cơ quan quản lý kiểm soát rất chặt chẽ chất lượng hàng hóa nên hàng xuất khẩu luôn đảm bảo tiêu chuẩn và có chất lượng cao. Ba nước rất chú trọng nâng cao năng lực của các cơ quan quản lý chất lượng thông qua việc đào tạo nguồn nhân lực, trang bị máy móc hiện đại và hợp tác với các đối tác tham gia FTA để kết quả kiểm tra sản phẩm xuất khẩu chính xác, tương ứng với các nước phát triển. Vì thế, sản phẩm xuất khẩu luôn đáp ứng được yêu cầu về SPS, TBT theo các FTA. Ngay khi Hiệp định AANZFTA có giá trị hiệu lực, ba nước này đẩy nhanh quá trình công nhận lẫn nhau về tiêu chuẩn và kiểm tra với Úc và Niu Di Lân.

Thái Lan là một trong các nước ASEAN xuất khẩu thành công các sản phẩm nông thủy sản. Đối với nhóm hàng này, các cơ quan chức năng kiểm soát từ khâu nuôi trồng, thức ăn, thuốc, con giống… và cuối cùng mới tới sản phẩm. Thái Lan đã xử lý tốt vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại mang tính kỹ thuật theo Hiệp định AANZFTA: Thái Lan đã đẩy mạnh hợp tác toàn diện và sâu rộng với cơ quan hữu quan của Úc và Niu Di Lân trong kiểm dịch động thực vật và vệ sinh an toàn thực phẩm để tạo thuận lợi cho hàng nông, thủy sản của Thái Lan được phép nhập khẩu vào hai nước này. Thêm vào đó, Thái Lan đã tăng cường năng lực kiểm dịch động thực vật, kiểm tra chất lượng, đặc biệt là kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm để tạo điều kiện cho hàng nông, thủy sản và thực phẩm của nước này đạt yêu cầu nhập khẩu vào thị trường Úc và Niu Di Lân.

Xin-ga-po là nước công nghiệp mới thế hệ thứ nhất, nên sản phẩm xuất khẩu của nước này chủ yếu là sản phẩm của các ngành công nghiệp. Là nước phát triển trong khối ASEAN, Xin-ga-po đầu tư sang các nước nước ASEAN khác, chuyển giao những công đoạn sản xuất sử dụng nhiều lao động và tài nguyên sang các nước khác. Bởi vậy, hàng xuất khẩu của nước này tận dụng rất hiệu quả ưu đãi từ AANZFTA nói riêng, từ các FTA của ASEAN + nói chung.

Thái Lan và Ma-lai-xi-a là hai nước công nghiệp mới thế hệ thứ hai, là hai trong số các quốc gia ASEAN chú trọng phát triển công nghiệp phụ trợ. Chính phủ hai nước đã thực hiện nhiều chương trình, chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ. Kết quả, ngành công nghiệp phụ trợ ở Thái Lan và Ma-lai-xi-a phát triển mạnh tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc tận dụng ưu đãi từ Hiệp định. Đây là một lợi thế của hai nước so với các nước ASEAN khác trong việc tận dụng ưu đãi từ AANZFTA nói riêng, các FTA nói chung. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng rất chú trọng từ khâu chuẩn bị nguyên liệu cho tới sản xuất hàng xuất khẩu để có thể đáp ứng quy tắc xuất xứ trong các FTA nhằm tận dụng tốt nhất các ưu đãi đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường ký FTA.

In-đô-nê-xi-a là một trong số các quốc gia ASEAN rất thành công trong thực hiện chính sách tự do hóa thương mại và đẩy mạnh xuất khẩu. Quy mô và kim ngạch xuất khẩu hàng hóa không ngừng gia tăng trong giai đoạn 2005-2014. In-đô-nê-xi-a đã xuất khẩu hàng hóa sang 223 thị trường. In-đô-nê-xi-a chú trọng phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp phụ trợ. Vì thế, sản phẩm xuất khẩu của nước này đáp ứng được quy tắc xuất xứ theo AANZFTA khi xuất khẩu sang Úc và Niu Di Lân.

Doanh nghiệp Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a rất chủ động cập nhật thông tin về quá trình đàm phán AANZFTA, sớm hoàn thiện các quy định về xuất xứ hàng hóa để được hưởng ưu đãi. Xây dựng kế hoạch tham gia chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Đồng thời nắm vững các tiêu chuẩn kỹ thuật, vệ sinh an toàn thực phẩm và thói quen tiêu dùng của thị trường Úc và Niu Di Lân để đảm bảo khi kết thúc đàm phán Hiệp định, doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa các cơ hội xuất khẩu sang hai thị trường này. Khi AANZFTA được ký kết và có giá trị hiệu lực, doanh nghiệp cập nhật các thông tin về Hiệp định, những ưu đãi, quy tắc xuất xứ, lộ trình giảm thuế…. chuẩn bị và tiến hành sản xuất và xuất khẩu hàng hóa để thu được lợi ích từ Hiệp định.

Doanh nghiệp của bốn nước Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a  có kinh nghiệm trong việc tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do nói chung, AANZFTA nói riêng. Doanh nghiệp tìm hiểu rất kỹ nội dung Hiệp định, lộ trình giảm thuế của Úc và Niu Di Lân, cập nhật tiến trình giảm thuế của hai nước này và những cam kết mới. Doanh nghiệp tra cứu phụ lục thuế để xem mặt hàng xuất khẩu của mình được giảm thuế như thế nào theo Hiệp định. Dựa vào mức thuế ưu đãi và xuất xứ nguyên liệu để làm giấy chứng nhận xuất xứ cho hàng xuất khẩu sang Úc và Niu Di Lân. Đối với một số mặt hàng xuất khẩu mà nguyên phụ liệu trong nước chưa đáp ứng quy tắc xuất xứ, có thể nhập từ các nước tham gia Hiệp định nếu nguyên phụ liệu đáp ứng được yêu cầu đầu vào của sản phẩm xuất khẩu và giá cả hợp lý. Trong một vài trường hợp, nguyên phụ liệu không đáp ứng được yêu cầu, hoặc nguyên phụ liệu có chất lượng tốt nhưng giá quá cao, doanh nghiệp Ma-lai-xi-a tự chủ động nguồn nguyên phụ liệu thông qua việc đầu tư dây chuyền sản xuất [46].

Nhiều nhà sản xuất, nhà xuất khẩu của Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a thông thạo các tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa, công đoạn gia công chế biến cụ thể và yêu cầu về chứng nhận xuất xứ hàng hóa, SPS, TBT của Úc và Niu Di Lân. Ngoài việc tận dụng triệt để các mức ưu đãi thuế quan trong Hiệp định AANZFTA. Các doanh nghiệp của ba nước ASEAN đã tìm hiểu kỹ nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng, thói quen và thông lệ kinh doanh tại thị trường Úc và Niu Di Lân.

Các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu của Thái Lan kết hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp sản xuất nguyên phụ liệu trong nước có chất lượng để đảm bảo nguồn cung ứng nguyên phụ liệu đầu vào ổn định cho sản xuất hàng xuất khẩu. Đồng thời, các doanh nghiệp xem xét việc liên kết với các doanh nghiệp nước ngoài để cung ứng những nguyên phụ liệu trong nước chưa sản xuất được, hoặc sản xuất nhưng chất lượng chưa tốt. Khi định hướng xuất khẩu sang Úc và Niu Di Lân có tận dụng ưu đãi từ AANZFTA, doanh nghiệp Thái Lan liên kết với các doanh  nghiệp Úc, Niu Di Lân, ASEAN để cung ứng nguyên phụ liệu cho sản xuất hàng xuất khẩu. Bên cạnh đó, đa phần các doanh nghiệp xuất khẩu nông, thủy sản chế biến đều thiết lập mối quan hệ mật thiết với bà con nông dân, người nuôi trồng thủy sản. Mối quan hệ bền chặt, đảm bảo lợi ích của cả hai bên nên đầu vào nguyên liệu của doanh nghiệp luôn được ổn định và đảm bảo về đầu ra là thành phẩm xuất khẩu. Doanh nghiệp luôn quan tâm tới việc đổi mới công nghệ và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng quốc tế (ISO 9000, ISO 14000, HACCP…) để nâng cao chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp không chỉ chú trọng tới việc nâng cao chất lượng hàng xuất khẩu, mà còn đa dạng hóa và cải tiến mẫu mã.

Doanh nghiệp Ma-lai-xi-a và In-đô-nê-xi-a rất chú trọng tổ chức, đổi mới phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, xác lập các liên kết từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng và xuất khẩu, hình thành các chuỗi cung ứng để có thể tạo được chỗ đứng vững chắc trong các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Các doanh nghiệp rất chủ động tiếp cận, cập nhật thông tin, đồng thời xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, chuẩn bị nguồn cung cấp để đảm bảo nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc hợp pháp và chất lượng tốt. Vì thế, cánh cửa xuất khẩu hàng hóa của Ma-lai-xi-a và In-đô-nê-xi-a ngày càng có cơ hội mở rộng hơn nữa không chỉ sang Úc và Niu Di Lân, mà sang các thị trường khác.

Doanh nghiệp Xin-ga-po rất chú trọng nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn về SPS, TBT của các thị trường xuất khẩu thông qua việc đầu tư, đổi mới công nghệ và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế (ISO 9000, HACCP, ISO 14000) [60; 61]. Đồng thời, các doanh nghiệp tích cực trao đổi thông tin với nhau, đặc biệt là các doanh nghiệp cùng hiệp hội ngành hàng. Họ hỗ trợ nhau, truyền đạt kinh nghiệm để tận dụng hiệu quả những ưu đãi từ AANZFTA nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sang Úc và Niu Di Lân.

Doanh nghiệp Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và In-đô-nê-xi-a rất chú trọng và tăng cường công tác xúc tiến thương mại, tiếp cận thị trường thông qua nhiều kênh khác nhau như tham gia hội chợ triển lãm, thương vụ ở nước ngoài, các tổ chức xúc tiến thương mại, các hiệp hội ngành hàng. Doanh nghiệp tích cực tìm hiểu thông tin về thị trường Úc và Niu Di Lân không chỉ qua thương vụ và các tổ chức xúc tiến thương mại của nước mình mà còn thông qua các tổ chức xúc tiến thương mại và thương vụ của Úc, Niu Di Lân có văn phòng tại Thái Lan, Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po. Hơn nữa, doanh nghiệp còn tham gia tích cực các chương trình nâng cao năng lực về SPS, TBT của chính phủ, của các đối tác tham gia AANZFTA hỗ trợ.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Úc

Báo Úc

Tin nước Úc

Tin tức Úc

Lan Anh
5 điểm/1 đánh giá (của bạn: chưa có)

Hãy chia sẽ những điều bổ ích đến những người thân thương của bạn !


Bình luận