Hé lộ bản ghi âm giọng ca người Sài Gòn đầu tiên vào năm 1900

Phan Anh Khang
04/03/2019 18:50
0

Báo Việt Úc - Gần đây, Trung tâm Nghiên cứu dân tộc nhạc học của Pháp (Centre de Researche en Ethonomusicologie) đã công bố nhiều bản số hóa về thời thuộc địa, trong đó có một bản ghi âm được suy đoán có liên quan đến đờn ca tài tử. 

Ngày 3/12/2016, nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên (giảng viên Đại học Quốc gia Australia) đã phát hiện trong những công bố số hóa này có một bản thu âm giọng ca nữ của người Sài Gòn. Hồ sơ của bản thu âm có ghi rõ nghề nghiệp của người được thu âm là “diễn viên bi kịch” (tragédienne). 

Ống sáp thu âm trong bộ sưu tập Léon Azoulay. Ảnh: Jean-Marc Fontaine.

Nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên đặt giả thuyết bài ca này có thể có vết tích của sự hình thành ca tài tử vào cuối thế kỷ 19. Hy vọng phát hiện bản thu âm năm 1900 này sẽ góp phần hữu ích trong việc nghiên cứu âm nhạc Nam bộ vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. 

Phân tích sơ khởi cho thấy bài ca này có thang âm từ Fa Nam (Fa, La giáng, Si giáng, Đô, Mi giáng), chuyển qua Fa Bắc (Fa, Sol, Si giáng, Đô, Rê), lúc gần cuối bài có sự xê dịch chủ âm giữa Rê Bắc (Rê, Mi, Sol, La, Si) và Đô thăng Bắc (Đô thăng, Rê thăng, Fa thăng, Sol thăng, La thăng). 

Nguồn gốc của bản thu âm đến từ Triển lãm toàn cầu tại Paris năm 1900 (Exposition Universelle de Paris 1900). Năm đó nhà nhân chủng học người Pháp Léon Azoulay đã thực hiện khoảng 400 ống sáp thu âm (wax cylinder) để ghi lại âm nhạc và tiếng nói của nhiều sắc dân trên thế giới. Bộ sưu tập thu âm này còn được sự hỗ trợ của Tổng cao ủy Đông Dương và đặc biệt là ông Viterbo, Giám đốc Khu triển lãm Đông dương của triển lãm này. 

Nghe lại giọng ca từ nghệ sỹ Sài Gòn ghi âm từ 1900 - gần 120 năm:

Hồ sơ bản thu âm: 

Tên bài ca: Dân ca tình yêu (Chant populaire d’amour) 

Bộ sưu tập của tiến sĩ Léon Azoulay: Exposition Universelle de Paris, 1900 

Thời gian ghi âm: trong khoảng 1/1 – 31/12 năm 1900. Thu âm tại Paris Xuất xứ của người được thu âm: Sài Gòn, Đông Dương 

Ngôn ngữ: tiếng An Nam 

Giọng ca nữ Mã số: CNRSMH_I_1900_001_015 

Mã số nguyên gốc: BM.1976.011.001/45:02-03 

Ống ghi âm số 195 

Thời lượng: 2 phút 30 giây. 

Theo ông Văn Bảy.

Phan Anh Khang
5 điểm/1 đánh giá (của bạn: chưa có)

Hãy chia sẽ những điều bổ ích đến những người thân thương của bạn !


Bình luận

Video Mới Cập Nhật

Thăm trang trại người Việt ở tiểu bang Victoria, Úc

Cách trung tâm Melbourne chừng 70 cây số, khoảng một giờ lái xe, là những nông trại trồng rau trồng cà do người Việt làm chủ... Những nông trại này chủ yếu trồng các loại cà chua, rau thơm, quế, hẹ, rau diếp cá, ớt, rau cần ta, rau răm, tía tô, rau lang rau muống, rau dền... Bắt đầu từ những vùng vắng vẻ, thưa thớt người, từ hơn hai mươi năm nay những mảnh đất này đã thu hoạch biết bao nhiêu loại rau củ đầy "vị quê hương", để mỗi bữa ăn của những người Việt xa quê bớt phần khắc khoải vì nhớ "mùi của ngày xưa"!